Efficiëntiecalculator voor zonnepanelen

Efficiëntiecalculator voor zonnepanelen vermenigvuldigt DC-wattage, aantal modules, piekzonuren en een systeemfactor tot een jaarlijkse kWh-schatting.

Waarom een kWh-ordegrootte vóór de dakscan hoort

Offertes goochelen met Wp, kWh en ‘eigen verbruik’. Zonder een transparante productregel vergelijk je een 12×400 W-array op 4,5 PSH niet met een buurman die 18×300 W op 3,8 PSH claimt. De canonieke som 6307,2 kWh/jaar is narekenbaar: vermogen × uren × dagen × rendement / 1000. Als een verkoper 12.000 kWh belooft op dezelfde 4,8 kWp, ontbreekt ofwel PSH, ofwel de /1000, ofwel eerlijkheid.

Nederlandse PSH liggen lager dan Zuid-Spanje. 4,5 is een vriendelijke leswaarde, geen KNMI-jaar op een noorddak in Groningen. Temperatuurcoëfficiënt, sneeuw en schoorsteenschaduw zitten in de 0,8 of moeten PSH drukken. Wie 0,8 én een lage PSH stapelt, straft dubbel; wie 1,0 invult ‘omdat de folder 400 W zegt’, negeert de inverter.

Koppel elevatie van de zon (andere pagina) niet 1-op-1 aan PSH: 73,5° middag in juni op 40° N is geen 4,5 uur. PSH integreert de dag. Deze tool is de jaar-enveloppe, geen uursimulatie in PVGIS.

Voordat je begint

Lees Panel wattage (W) van de sticker of datasheet bij STC. Tel Number of panels die echt in serie/parallel op die string zitten, geen ‘we plaatsen later nog zes’.

Schat Peak sun hours / day uit een kaart of een conservatief 3,5–5-bereik voor NL. System efficiency (0–1) 0,75–0,85 is realistischer dan 0,95 voor een bestaand huis.

Bedenk of 6307 kWh je jaarafrekening dekt. Dat is een andere vraag (salderen, EV, warmtepomp) dan de motor beantwoordt.

Veelvoorkomende gebruiksscenario’s

• Canonieke 400 W, 12 stuks, 4,5 PSH, 0,8 → 6307,2 kWh
• Gevoeligheid PSH 3 versus 4,5 op dezelfde array
• 10 panelen in plaats van 12 bij volle dakgoot
• Les: /1000 van W naar kW
• Vooroverleg vóór een offerte, niet erna als ‘bewijs’
• Brug naar elektriciteit-CO₂: 6307 kWh vermeden of extra, afhankelijk van de boekhouding

Hoe deze rekenmachine te gebruiken

1. Vul Panel wattage (W) in.
2. Vul Number of panels in.
3. Vul Peak sun hours / day in.
4. Vul System efficiency (0–1) in.
5. Lees Est. kWh / year.

Stap-voor-stap uitleg

Femke rekent een lesdak: twaalf 400 W-panelen.

Situatie: 4,5 PSH, 80% systeem, heel jaar dezelfde PSH.

Ingevulde waarden: 400, 12, 4,5, 0,8

Resultaat: 6307,2 kWh/jaar.

Sanity-check: 12×400=4800 W=4,8 kW; ×4,5×365×0,8=6307,2. 63072 is een vergeten /1000. 2307 is een PSH van ~1,6.

Takeaway: Femke schrijft 4,8 kWp, 4,5 PSH, 0,8, 6307,2 kWh, ‘geen euro’s’.

Formule en methode

kWh/jaar = panelen × watt × PSH × 365 × eff / 1000

Elke invoer begrijpen

Panel wattage (W) — 400.

Number of panels — 12.

Peak sun hours / day — 4,5.

System efficiency (0–1) — 0,8.

Est. kWh / year — 6307,2.

Aannames

Constante PSH elk etmaal, geen degradatiejaar 1, geen sneeuwdekking, geen stringuitval. 365 dagen.

Veelgemaakte fouten met Efficiëntiecalculator voor zonnepanelen

• Efficiency 80 invullen in plaats van 0,8.
• PSH als klokuren zonlicht (16 in juni) gebruiken.
• 6307 kWh als ‘winst in euro’ presenteren.

Uitgewerkte voorbeelden

1. 400 W, 12, 4,5, 0,8 → 6307,2 kWh. Canonieke check.

2. Zelfde getallen als kWp-les: 4,8 kWp × 4,5 × 365 × 0,8 = 6307,2.

3. Zelfde invoer na efficiency-check: 0,80 niet 80; terug naar 6307,2.

Het interpreteren van uw resultaten

Meer PSH schaalt lineair; wattage ook. Efficiency onder 0,5 vraagt om een toelichting (zware schaduw).

Resultaten vastleggen en delen

Wp per paneel, aantal, PSH-bron, efficiency, 6307,2, helling/azimut in tekst (niet in de motor).

Op een Nederlandse cap: 4,8 kWp is twaalf keer 400 W, niet twaalf keer folder-450 als de sticker 385 zegt. De 6307,2 kWh hoort bij 4,5 PSH en 0,8. Kust versus Achterhoek, zuid versus oost-west, schoorsteen: stop dat in PSH of in 0,75 in plaats van 0,8, niet in een extra onzichtbare factor. Wie 0,8 én een lage PSH stapelt, moet dat opschrijven zodat een installateur niet denkt dat je dubbel straft uit onkunde. Salderen verandert euro’s, niet 6307,2 kWh opwekking. Een huishouden van 3500 kWh/jaar ‘dekt’ de 6307 niet als teruglevering anders wordt verrekend; dat is tarief, geen wattpiek. De zonpositie-pagina geeft elevatie 73,5° op 40° N bij H=0 — nuttig om te voelen waarom juni beter is dan december, onbruikbaar als PSH. PSH integreert de dag; één middaghoek is geen 4,5 uur. Degradatie 0,5%/jaar zit niet in 6307,2; jaar 10 is een andere run. Micro-inverters versus string: efficiency 0,8 is de emmer voor beide, tenzij je datasheets splitst. Noteer 12, 400, 4,5, 0,8, 6307,2, dakhoek in graden, azimut, schaduw ja/nee. Zonder dakhoek is de 4,5 PSH een natte vinger. De motor blijft de productregel; de offerte mag PVGIS zijn. Als de offerte 12.000 kWh op 4,8 kWp belooft bij Nederlandse PSH, vraag PSH en efficiency hardop tot de som op 6307-orde zit of tot zij een betere insolatiekaart tonen.

Praktische tips

• Degradeer 0,5%/jaar niet in deze snapshot.
• Noorddak: druk PSH, niet stiekem 4,5 laten staan.
• Koppel zonshoogte via zonpositie alleen als les, niet als PSH-formule.
• Vermeden CO₂: elektriciteit CO₂ met dezelfde kWh-orde.

Rekenen in de praktijk

Twaalf panelen van 400 W, 4,5 PSH, 0,8 rendement: 12×400×4,5×365×0,8/1000=6307,2 kWh. Een noorddak in Groningen met 3,0 PSH op dezelfde array levert 6307,2×3/4,5=4204,8 kWh — andere run, geen golden. Efficiency 80 i.p.v. 0,8 explodeert. 385 W-stickers als 400 invullen liegt Wp. Salderen verandert euro’s, niet 6307,2. Elevatie 73,5° op de zonpositie-pagina is geen PSH. Degradatie jaar 10 zit niet in 6307,2. Oost-west versus zuid: stop in PSH of 0,75. Offerte 12000 kWh op 4,8 kWp bij NL-PSH vraagt om PSH en efficiency hardop tot de orde 6307 klopt of tot zij insolatie tonen. Houd 400, 12, 4,5, 0,8, 6307,2 als motorcheck. Dakhoek en schaduw in de tekst, niet in een verborgen vierde factor.

Notities voor verslaglegging

Twaalf panelen van 400 W op een zuiddak met 4,5 piekzonuren en 0,8 systeemrendement geven 12 × 400 × 4,5 × 365 × 0,8 / 1000 = 6307,2 kWh per jaar. Dat is de golden. Een noorddak in Groningen met 3,0 PSH op dezelfde array schaalt lineair: 6307,2 × 3 / 4,5 = 4204,8 kWh. Die 4204,8 is geen tweede golden. Het is een gesprek over oriëntatie. Wie efficiency 80 invult in plaats van 0,8, laat de motor exploderen. Wie 385 W-stickers als 400 invult, liegt Wp.

Salderen verandert euro’s, niet 6307,2. De degradatie van jaar tien zit niet in het getal. Elevatie 73,5° op de zonpositie is geen PSH. Oost-west versus zuid stop je in PSH of in een efficiency van 0,75, niet in een verborgen vierde factor. Schaduw van een dakkapel is een dagelijkse korting; deze pagina kent geen uurlijkse schaduwscan.

Een offerte van 12000 kWh op 4,8 kWp bij Nederlandse insolatie moet je hardop terugrekenen tot PSH en efficiency. Als de orde 6307 niet in de buurt komt, vraag je hun insolatiekaart. KNMI-uurdata zijn geen PSH totdat jij ze tot piekzonuren midelt. 4,5 is een leswaarde voor een redelijk zuiddak, geen belofte voor elk perceel in Drenthe.

Noteer: Wp per paneel, aantal, PSH-bron, efficiency als fractie, en 6307,2 als motorcheck. Dakhoek, schaduw en omvormermerk horen in de tekst. Batterij en salderingswet horen in de discussie, niet in de kWh. Vergelijk daarna vermeden net-CO₂ op elektriciteit CO₂ met jouw factor, of momentaan vermogen op wind als de opdracht beide bronnen zet.

Een schuur in Zeeland met zes panelen van 400 W, 5,0 PSH en 0,82 efficiency is een andere run. Vermenigvuldig zelf en lever die som apart in. De toetsvraag blijft: twaalf, 400, 4,5, 0,8, 6307,2. Wie 63072 zonder komma schrijft, heeft de deling door 1000 vergeten.

Beperkingen en wanneer niet te gebruiken

Geen PVGIS, geen omvormercurve, geen schaduwscan, geen NEN-installatiecheck. Geen batterij, geen salderingswet.

Wanneer moet u een ander hulpmiddel zoeken?

• Wind i.p.v. zon: windturbine.
• Netfactor op kWh: elektriciteit CO₂.
• Huishoudtotaal: CO₂-voetafdruk.
• Zonshoogte: zonpositie.