Luchtkwaliteitsindex (AQI) rekenmachine
Luchtkwaliteitsindex (AQI) rekenmachine interpoleren PM2,5-concentraties op de Amerikaanse EPA-breekpunten tot één AQI-getal.
Waarom µg/m³ en AQI door elkaar gif zijn in een nieuwsstuk
Een krant schrijft ‘fijnstof 35’. Een Amerikaanse app schrijft ‘AQI 99’. Zonder interpolatie denkt een leerling dat 35=35 op beide schalen. De EPA-tak 12,1–35,4 µg/m³ loopt naar AQI 51–100; 35 landt op 99,16. Dat is ‘moderate’, geen 200. Nederlandse stations publiceren µg/m³; wie die 35 in een US-widget stopt, moet deze omzetting tonen of zwijgen over ‘code oranje’.
De index is stuksgewijs lineair, niet logaritmisch. Net over 35,4 spring je naar de volgende tak (101–150). Daarom is 35 een dankbaar testdoel: nét onder de grens. 12,0 is nog ‘good’; 12,1 begint ‘moderate’. Afronden van 35,4 naar 35 verschuift de tak niet, maar 35,5 wel. De motor volgt de tabellen in de code, geen RIVM-kleur.
Houtkachels, snelwegen en Saharastof leveren PM2,5 van verschillende chemie; AQI telt massaconcentratie. Gezondheidsadvies (sporten, longpatiënten) hoort bij een arts en een lokale gids, niet bij 99,16 als diagnose.
Voordat je begint
Gebruik een concentratie in µg/m³, dezelfde eenheid als RIVM-kaarten. Geen AQI invullen in het PM-veld. Weet of het een etmaalgemiddelde is. Canonieke test: 35.
Je krijgt alleen AQI. Geen kleurveld; jij map’t 0–50 / 51–100 enzovoort in de tekst.
Veelvoorkomende gebruiksscenario’s
- Canonieke PM2,5=35 → AQI=99,16
- Nieuwscheck: is ‘35’ al ‘ongezond’ op US-schaal?
- Les interpolatie tussen 12,1 en 35,4
- Contrast WHO-jaargemiddelde versus deze 24u-index
- Brug naar Gauss-pluim (concentratie) versus index
- Uitleg waarom NL-apps niet 99 tonen bij 35 µg/m³
Hoe deze rekenmachine te gebruiken
- Vul PM2.5 (µg/m³) in.
- Lees AQI.
Stap-voor-stap uitleg
Eline checkt een tweet ‘AQI 35 in Utrecht’.
Situatie: Iemand heeft µg/m³ en AQI verwisseld. Zij vult 35 als concentratie.
Ingevulde waarde: PM2.5 = 35
Resultaat: AQI = 99,16.
Sanity-check: 99 ligt in 51–100. AQI=35 zou bij een lagere concentratie horen, ergens in de ‘good’-tak. 991,6 is een decimale fout.
Takeaway: Eline noteert 35 µg/m³, 99,16 AQI, EPA PM2,5, geen LKI.
Formule en methode
AQI = (I_hi − I_lo)/(C_hi − C_lo) × (C − C_lo) + I_lo
op de EPA-breakpointrij waarin C valt.
Elke invoer begrijpen
PM2.5 (µg/m³) — 35.
AQI — 99,16.
Aannames
Alleen PM2,5, EPA-tabel, geen 24u-middeling in de motor. Deterministisch.
Veelgemaakte fouten met Luchtkwaliteitsindex (AQI) rekenmachine
- AQI als µg/m³ citeren.
- EU-uurnorm 25 of 50 met deze 99,16 vergelijken zonder schaal.
- Ozonpiek ‘erbij optellen’.
Uitgewerkte voorbeelden
-
pm25=35 → aqi=99,16. Canonieke check.
-
Zelfde 35 als takles: bovenkant moderate, onder 101.
-
Zelfde invoer; 35,0 niet 3,5 (dat zou ‘good’ zijn). Terug tot 99,16.
Het interpreteren van uw resultaten
| Veld | Waar je op let |
|---|---|
| AQI | 0–50 good, 51–100 moderate. 99,16 is nét geen 101. |
Geen medisch advies. Sport buiten bij 99 is een persoonlijke afweging plus lokale gids.
Resultaten vastleggen en delen
Concentratie, of het etmaal is, 99,16, ‘EPA PM2,5 AQI’, station indien bekend.
RIVM-kaarten in Nederland tonen µg/m³, soms een eigen index. Een tweet ‘AQI 35 in Utrecht’ is bijna altijd de concentratie, niet de EPA-index. 35 µg/m³ interpoleren op 12,1–35,4 → 51–100 levert 99,16, nét onder 100. Dat is moderate, geen code rood. WHO-jaargemiddelden (veel lager dan 35) mogen niet als 24u-AQI worden gelezen. Houtkachel-avonduur 80 µg/m³ is een andere tak (101–150) — vul 80, niet 35, en zeg dat het geen etmaal is. De motor midelt niet. Ozon en NO₂, dominant in zomerritten, zitten niet in 99,16. Brandweerrook boven 500 µg/m³ raakt de kap in de code; dat is geen les-PM. Interpolatie met de hand: (100−51)/(35,4−12,1)×(35−12,1)+51 ≈ 99,2, in lijn met 99,16. Afronden tot 99 in een krantenkop mag; de check houdt twee decimalen. Sporten buiten bij 99 is geen medisch advies van deze pagina. Longpatiënten volgen lokale gidsen. Noteer 35 µg/m³, etmaal ja/nee, 99,16, EPA PM2,5, datum, station. Zonder ‘etmaal ja/nee’ is 99,16 een weesgetal. Gauss-pluim µg/m³ mag je hierna in AQI zetten alleen als je aanneemt dat C PM2,5 is — speciatie ontbreekt.
Praktische tips
- Rond AQI in proza tot 99; houd 99,16 voor de check.
- Mix geen 2012- en 2024-EPA-tabellen; de code volgt de ingebouwde breakpoints.
- Houtkachelavond: uurpiek ≠ deze index.
- Pluimmodel levert µg/m³; daarna pas deze pagina.
Rekenen in de praktijk
PM2,5=35 µg/m³ interpoleren op EPA 12,1–35,4 → AQI 51–100 levert 99,16, nét onder 100. Een tweet ‘AQI 35 Utrecht’ is meestal de concentratie. RIVM-LKI is een andere schaal. WHO-jaargemiddelde ≪35 mag niet als 24u-AQI. Houtkachel-uur 80 µg/m³ is de volgende tak, geen etmaal. Ozon/NO₂ zitten niet in 99,16. Handinterpolatie (100−51)/(35,4−12,1)×(35−12,1)+51≈99,2. Rond 99 in de krant; check 99,16. Gauss-C als PM2,5-aanname pas hierna. Sporten bij 99 is geen medisch advies. Houd 35 → 99,16. Station, etmaal ja/nee, datum in het logboek. Brandweerrook >500 raakt de kap.
Notities voor verslaglegging
PM2,5 = 35 µg/m³ interpoleren op de EPA-tak 12,1–35,4 µg/m³ naar AQI 51–100 levert 99,16, nét onder 100. Een tweet “AQI 35 Utrecht” is meestal de concentratie, niet de index. RIVM-LKI is een andere schaal met andere breekpunten. Het WHO-jaargemiddelde ligt ver onder 35 µg/m³ en mag niet als 24u-AQI worden verkocht.
Handinterpolatie: (100 − 51) / (35,4 − 12,1) × (35 − 12,1) + 51 ≈ 99,2. Rond 99 in de krant; check 99,16 in de motor. Een houtkachel-uur van 80 µg/m³ valt op de volgende tak. Ozon en NO₂ zitten niet in 99,16. Wie alleen PM2,5 heeft, zegt dat hardop.
Sporten bij 99 is geen medisch advies. Gevoelige groepen lezen de EPA-kleur, geen Nederlandse GGD-brief. Brandweerrook boven 500 raakt de kap van de schaal. Een station in een straatcanyon meet anders dan een stadspark; noteer het stationsnummer.
Gauss-C als PM2,5-aanname mag je daarna hier inprikken, maar 339,84 µg/m³ van de pluim is geen etmaalgemiddelde. Waterkwaliteit hoort op verdunning. Huishoud-CO₂ is geen fijnstof.
Houd 35 → 99,16 als motorcheck. Schrijf stof, etmaal ja of nee, datum en station in het logboek. Een student in Haarlem met 12 µg/m³ zit op de tak naar 50 en mag 99,16 niet overschrijven. De les is interpolatie, geen luchtbeleid.
Wat er misgaat in het verslag
Een journalist in Rotterdam krijgt van een dashboard 35 µg/m³ PM2,5 als uurgemiddelde en zet “AQI 35” in de kop. De lezer denkt aan de EPA-kleurenschaal. 35 µg/m³ op de tak 12,1 tot 35,4 hoort bij een index rond 99, niet bij 35. De motor geeft 99,16. Dat kommagetal is de interpolatie, geen medische score. In het verslag zet je drie regels: de concentratie, de tak, de index. Zonder die drie regels is de kop een eenhedenfout in het openbaar.
RIVM publiceert LKI. EPA publiceert AQI. Wie ze stapelt in één zin, mengt breekpunten. Deze pagina is EPA-PM2,5. Geen NO₂, geen O₃, geen PM10-subindex. Een smogdag met hoog ozon en matig PM2,5 kan hier “oranje” lijken terwijl het RIVM-verhaal anders is. Schrijf de stofnaam. Schrijf of het een uur of een etmaal is. 35 als etmaal is een andere gezondheidsclaim dan 35 als piekuur, ook als de interpolatie toevallig dezelfde 99,16 geeft.
Sportclubs vragen of buiten trainen mag. 99,16 is “matig” op de EPA-schaal, geen startschot. Gevoelige groepen, kinderen met astma, en ouderen lezen een GGD-advies, geen browser. Houtstook in een windstille januari-avond kan 80 µg/m³ halen. Dat is een andere tak: AQI boven 100. De golden test blijft 35 naar 99,16. Extra runs horen in een tabel met tijdstip en station.
Een student telt een Gauss-concentratie van 339,84 µg/m³ als PM2,5 en wil die hier inprikken. Dat mag als les, als je zegt dat 339,84 een stationaire pluim is, geen etmaal van een straatstation. De index vliegt dan naar het bovenstuk van de schaal. Brandweerrook boven de kap van 500 is een andere wereld. Noteer dat de interpolatie stopt waar de tabel stopt.
Houd in de checklist: stof PM2,5, 35 µg/m³, EPA-tak, 99,16, station, tijdsvenster, en de zin “niet LKI”. Link luchtmodellering naar de pluim, water naar verdunning, huishoudtonnen naar CO₂. Zo blijft 99,16 een index, geen beleid.
De tweede klassieke fout is een jaargemiddelde als 24-uursindex. WHO-advieswaarden voor het jaar liggen laag. Een stad met jaargemiddelde 12 µg/m³ kan op één dag 35 halen. Die dag is 99,16. Het jaar is dat niet. Wie het jaar als 99 verkoopt, liegt de statistiek. Wie de dag als WHO-jaar verkoopt, liegt de norm. Twee zinnen in het verslag scheiden die schalen.
Beperkingen en wanneer niet te gebruiken
Geen NO₂, O₃, PM10-subindex. Geen RIVM-LKI. Geen gezondheidsnorm WO.
Wanneer moet u een ander hulpmiddel zoeken?
- Modellering µg/m³ vanaf een schoorsteen: Gauss-pluim.
- Water in plaats van lucht: verontreinigingsverdunning.
- Huishoud-CO₂, geen fijnstof: CO₂-voetafdruk.
- Regenwater volume, geen AQI: regenval.