Berekening van de CO2-voetafdruk
Berekening van de CO2-voetafdruk telt drie huishoudknoppen bij elkaar: jaarstroom, autorijden en vlieguren, tot een grove tonnen CO₂e per jaar.
Waarom drie posten al een ruzie aan de keukentafel stoppen
Voetafdrukdebatten verzanden in ‘maar jij eet avocado’. Deze pagina weigert die encyclopedie en houdt stroom, auto en vliegtuig aan. In Nederland is dat vaak waar de ordegrootte zit: een middenklasse-jaarkilometrage, een paar vluchten, en een huis dat nog niet all-electric is. Als 4000 kWh, 10.000 mijl (of de km-equivalent) en 10 vlieguren samen 6,5 ton geven, zie je meteen dat ‘de LED-lamp’ niet de dominante knop is. Vlieguren wegen 0,09 t per uur; tien uur is al 0,9 t — in dezelfde orde als een zuinige auto over een Amerikaans lesjaar van 10.000 mi.
De factoren zijn bewust grof. 400 g/kWh is geen 2026-mix van TenneT. 0,0004 t/mi is geen WLTP van jouw hatchback. Het doel is onderwijs: welke invoer beweegt de 6,5, en in welke eenheid staat de auto? Wie km en mi verwisselt, verdubbelt of halveert de autorij-term zonder een gram fysica te veranderen.
Geen CSRD-rapport, geen scope-3-keten, geen warmtepomp. Wel een getal dat je naast de ecologische voetafdruk in gha kunt leggen als ‘andere bril’, niet als eenheidconversie.
De 6,5 ton is opgebouwd, niet magisch. Stroom 1,6 t bij 400 g/kWh-lesfactor, auto 4,0 t bij 10.000 mi, vlucht 0,9 t bij 10 uur. In een Nederlands huishouden is 10.000 mi ongeveer 16.093 km — meer dan veel forensen, minder dan een leasereijder met landelijke klanten. Zet de selector op km en vul 16093 in als je dezelfde auto-term wilt; vul 10.000 km in, dan zakt de auto-term naar 2,5 t en de som onder 6,5. Dat is geen ‘groener leven’, dat is een andere afstand.
Vlieguren zijn de steilste knop per ingevuld getal: 0,09 t per uur. Een intercontinentale retour kan 15–20 blokuren zijn; de leswaarde 10 is een korte vakantie plus iets. Radiative forcing van contrails zit niet extra bovenop 0,09; sommige calculators vermenigvuldigen met 1,9. Als jouw NGO-tool 1,7 t voor dezelfde 10 uur geeft, is dat die multiplier, geen bewijs dat 6,5 ‘fout’ is.
Stroom 4000 kWh/jaar is denkbaar voor een appartement zonder elektrische auto, krap voor een warmtepompwoning. De factor 0,0004 t/kWh (~400 g) lag historisch dichter bij kolenrijke mixes dan bij de huidige NL-mix die per jaar daalt. Gebruik elektriciteit CO₂ als je 0,25 of 0,32 kg/kWh uit een rapport wilt. Deze drie-posten-som blijft de 6,5-golden: niet herschrijven in je hoofd tot 4 t ‘omdat het net groener werd’ als je de motorcheck doet.
Gas, vlees, kleding, servers en treinen ontbreken. Een student die 6,5 t naast ‘2 t vliegbudget’ van een campagne legt, moet methoden stacken. Deze pagina is een rekenliniaal voor drie knoppen, met mi als valkuil en 6,5 als het enige getal dat de test verwacht bij de canonieke invoer.
Voordat je begint
Pak de jaarafrekening Electricity (kWh/year). 4000 kWh is een lesdefault, geen Nederlands gemiddelde.
Zet Car distance / year in mi of km. Golden: 10.000 mi = 16.093.440 m intern. Nederlandse 15.000 km is een ander scenario.
Tel Flight hours / year als bloktijd, niet als vakantiedagen. Twee retourvluchten in Europa kunnen al in de buurt van 10 uur zitten — of niet; check de tickets.
Veelvoorkomende gebruiksscenario’s
- Canonieke 4000 kWh + 10.000 mi + 10 h → 6,5 t
- Vlieguren op 0 zetten om te zien wat huis+auto overhouden
- Selector km versus mi op dezelfde fysieke afstand
- Les: 0,09 t/h versus 0,0004 t/kWh
- Discussie ‘moet ik zonnepanelen of minder vliegen?’ zonder te doen alsof dit een audit is
- Brug naar netfactor: zelfde kWh in de elektriciteit-CO₂-tool
Hoe deze rekenmachine te gebruiken
- Vul Electricity (kWh/year) in.
- Vul Car distance / year in en kies mi of km.
- Vul Flight hours / year in.
- Lees Est. CO₂e (tonnes/year).
Stap-voor-stap uitleg
Iris vult de leswaarden in voor een werkcollege.
Ingevulde waarden: 4000 kWh, auto 10.000 mi, 10 vlieguren.
Resultaat: 6,5 t CO₂e/jaar.
Reken mee: 4000×0,0004 = 1,6 t stroom; 10.000×0,0004 = 4,0 t auto; 10×0,09 = 0,9 t vlucht; som 6,5.
Takeaway: Iris schrijft eenheden (mi!), de drie termen 1,6+4,0+0,9 en 6,5 t, plus ‘lesfactoren’.
Formule en methode
CO₂e = kWh×0,0004 + (carDistance_m / 1609,344)×0,0004 + flightHours×0,09
De auto-term deelt meters door 1609,344 om mijlen te krijgen, omdat 0,0004 per mijl is gedefinieerd.
Elke invoer begrijpen
Electricity (kWh/year) — canonieke 4000.
Car distance / year — intern 16093440 m bij 10.000 mi.
Flight hours / year — 10.
Est. CO₂e (tonnes/year) — 6,5.
Aannames
Lineair, geen elektrische auto-korting, geen radiative forcing-multiplier boven 0,09 t/h. Deterministisch.
Veelgemaakte fouten met Berekening van de CO2-voetafdruk
- 10.000 km invullen met selector op mi.
- 6,5 t vergelijken met ‘wereldgemiddelde 4 t’ zonder methoden te matchen.
- Gasverwarming vergeten en denken dat het huishouden klaar is.
Uitgewerkte voorbeelden
-
4000 kWh, 10000 mi, 10 h → 6,5 t. Canonieke check.
-
Zelfde getallen uitgesplitst: 1,6 + 4,0 + 0,9.
-
Zelfde fysica na een selectorcheck: 10.000 mi moet weer 6,5 geven, niet een verdubbeling.
Het interpreteren van uw resultaten
| Veld | Waar je op let |
|---|---|
| Est. CO₂e | Orde enkele tonnen/jaar. 65 t is een extra nul; 0,65 t is waarschijnlijk km/mi of kWh/1000. |
De grootste term in het canoniek voorbeeld is de auto (4 t), niet de lampen.
Zet 6,5 t in context: een ruwe wereldwijde per-capita-orde is enkele tonnen tot ruim tien, afhankelijk van de methode. Jouw 6,5 is alleen 4000 kWh + 10.000 mi + 10 h met lesfactoren. Vervang mi door km zonder de selector en je verdient geen groene medaille. Splits in het verslag 1,6 / 4,0 / 0,9 zodat een docent de 0,09 t/h kan nakijken. Voor besluitvorming ‘zonnepanelen of minder vliegen’ is de steilheid van vlieguren het argument, niet de absolute 6,5 als moreel vonnis. Compensatiebomen reken je elders; meng geen 21 kg/boom met deze tonnen zonder de reis-tool.
Een elektrische auto verschuift uitstoot van de auto-term naar kWh als je thuis laadt; deze pagina doet die verschuiving niet automatisch. Vul lagere mi/km in en hogere kWh als je dat scenario wilt, en wees eerlijk over de netfactor. De golden 6,5 hoort bij de leswaarden, niet bij jouw leasecontract. Print de drie termen; een enkele 6,5 in een tweet is niet auditeerbaar.
Houd de selector in beeld op elke screenshot. Zonder mi/km is 10000 betekenisloos. 6,5 t is de som, geen wettelijk plafond. Wie 6,5 naar bomen rekent, gebruikt de reis-tool met kg, niet deze tonnenmaat.
Controleer 4000×0,0004 + 10000×0,0004 + 10×0,09 op papier tot je 6,5 ziet. Als de motor afwijkt, is de auto niet in mijlen. Dat is de hele testdag.
Resultaten vastleggen en delen
kWh, afstand+eenheid, vlieguren, 6,5 t, datum, ‘lesfactoren 0,0004 / 0,0004 / 0,09’.
Praktische tips
- Zet vluchten op echte bloktijd.
- Voor netfactor: elektriciteit CO₂.
- Voor gha-lifestyle: ecologische voetafdruk.
Beperkingen en wanneer niet te gebruiken
Geen scope-3, geen vlees, geen gas, geen EV-mix. Geen officieel CO2-register.
Wanneer moet u een ander hulpmiddel zoeken?
- Alleen stroom: elektriciteit CO₂.
- Dieet/huis/reis in scores 1–5: ecologische voetafdruk.
- Eén trip in kg plus bomen: reiscompensatie.
- PV-opbrengst als vervolgstap: zonnepanelen.